Compacte centrifuge kiezen: gids voor laboratoria

Een centrifuge voor het laboratorium hoeft niet groot te zijn om veel te kunnen. Een compacte centrifuge combineert hoge capaciteit met een klein voetprint, zodat u kostbare bench-ruimte bespaart. Toch is de keuze niet altijd eenvoudig. Daarom hangt de juiste keuze af van toerental, rotortype, koeling en toepassing. In dit artikel zetten we de belangrijkste factoren op een rij, met praktische input van Robert van der Kuijlen, directeur van Poly Temp Scientific. Bekijk daarnaast ook ons volledige aanbod centrifuges voor een breder overzicht.

Wat is een compacte centrifuge?

Een compacte centrifuge is een benchtop- of klein vloermodel dat monsters scheidt door middel van centrifugale kracht. Daarbij draait een rotor met hoge snelheid rond, waardoor zwaardere deeltjes naar de bodem van de buis worden gedrukt. Bovendien levert een compact model deze prestaties zonder een volledige werkbank in beslag te nemen. Daardoor is dit type centrifuge populair in klinische labs, onderzoeksomgevingen en farmaceutische ontwikkeling.

Een compacte centrifuge verwerkt uiteenlopende buisformaten. Daarnaast ondersteunt het apparaat bloedbuizen, conische buizen, microbuisjes, PCR-strips en microplaten. Zo blijft één apparaat inzetbaar voor veel verschillende protocollen.

RCF versus RPM: wat betekenen de getallen?

Bij het kiezen van een centrifuge komt u twee termen tegen. Daarom is het belangrijk het verschil te begrijpen.

• RPM (rotations per minute) geeft aan hoeveel omwentelingen de rotor per minuut maakt. Dit zegt echter niets over de daadwerkelijke kracht op het monster.
• RCF (relative centrifugal force) is de werkelijke scheidingskracht, uitgedrukt in keer de zwaartekracht (x g). Daarom is RCF de waarde die telt bij het reproduceren van een protocol.

De RCF hangt af van het toerental en de straal van de rotor. Bovendien kan dezelfde RPM bij een grotere rotor een hogere RCF opleveren. Werk daarom altijd met de RCF-waarde uit uw protocol, niet met de RPM.

Swing-out versus fixed-angle rotor

Het rotortype bepaalt voor een groot deel waarvoor u de centrifuge kunt inzetten. Daarnaast beïnvloedt het de maximale snelheid en het soort scheiding.

Swing-out rotor (swinging bucket)

Bij een swing-out rotor zwaaien de buishouders tijdens het draaien naar buiten. Daardoor vormt het pellet zich netjes op de bodem van de buis. Dit type is ideaal voor bloedscheiding, urineonderzoek en grotere volumes. Zo verwerkt een swing-out rotor bijvoorbeeld tot 24 bloedbuizen van 5/7 mL per run.

Fixed-angle rotor

Een fixed-angle rotor houdt de buizen onder een vaste hoek vast. Daardoor bereikt dit type veel hogere snelheden en RCF-waarden. Bovendien is een fixed-angle rotor geschikt voor microbuisjes, DNA- en eiwitpreparaten en snelle spins tot ruim 30.000 x g. Daarom kiezen onderzoekslabs vaak voor dit type.

Geventileerd of gekoeld: heeft u koeling nodig?

Temperatuurgevoelige monsters vragen om koeling. Daarom is het onderscheid tussen geventileerde en gekoelde modellen belangrijk.

• Geventileerde centrifuge: voert warmte af met een ventilator, maar koelt niet actief. Dit volstaat voor routinematige scheidingen op kamertemperatuur.
• Gekoelde centrifuge: houdt het monster op een ingestelde temperatuur, doorgaans tussen -10 °C en 40 °C. Daarom is dit type noodzakelijk voor cellen, enzymen en andere temperatuurgevoelige samples.

Moderne gekoelde modellen gebruiken steeds vaker een natuurlijk koudemiddel. Daarnaast verlaagt dit de milieu-impact aanzienlijk, wat we verderop toelichten.

De Thermo Scientific C Series als compacte oplossing

Een goed voorbeeld van een moderne compacte centrifuge is de Thermo Scientific C Series. Deze serie is ontworpen voor klinische en onderzoekstoepassingen en biedt veel capaciteit in een compact ontwerp. Bovendien bestaat de serie uit drie modellen, zodat er voor vrijwel elk lab een passende variant is.

Drie modellen: C1T, C1TR en C1FR

De C1T is de geventileerde basisvariant voor routinewerk op kamertemperatuur. Daarnaast biedt de C1TR actieve koeling in een benchtop-formaat. De C1FR is het gekoelde vloermodel voor labs die nog meer capaciteit zoeken. Zo schaalt de serie mee met de behoefte van uw lab.

Duurzame koeling met GreenCool en R290

De gekoelde modellen (C1TR en C1FR) werken met GreenCool Technology, een koelsysteem op basis van het natuurlijke koudemiddel R290. Daardoor ligt de Global Warming Potential (GWP) op slechts 3, tegenover 1.430 voor het veelgebruikte R134a. Bovendien verbruiken deze modellen tot 15,7% minder energie dan hun voorgangers. Daarom passen ze goed bij labs met duurzaamheidsdoelen.

Veel labs onderschatten hoeveel bench-ruimte een centrifuge inneemt. Met de C Series krijgt de gebruiker een verrassend hoge capaciteit in een klein apparaat. Bovendien wisselt de gebruiker dankzij de Auto-Lock rotorwissel binnen seconden tussen toepassingen, zonder gereedschap. Dat scheelt in de praktijk veel tijd.

— Robert van der Kuijlen, directeur Poly Temp Scientific

Toepassingen in het klinisch en onderzoekslab

Een compacte centrifuge is breed inzetbaar. Daarnaast bepaalt de gekozen rotor de exacte toepassing. In het klinisch lab gaat het vaak om bloed- en urinescheiding.

• Plaatjesarm plasma (PPP): met de juiste fixed-angle rotor is een scheiding mogelijk in ongeveer één minuut.
• Urineonderzoek: scheiding van sediment voor microscopisch onderzoek.
• Bloedchemie: serumscheiding voor analyse van onder andere kalium en leverwaarden.

In het onderzoekslab gaat het juist om celbiologie, moleculaire biologie en eiwitwerk. Daarom is de flexibiliteit van het rotoraanbod hier doorslaggevend. Bekijk voor toepassingen in de farma en biotech ook onze pagina over de farmaceutische industrie en biotech.

Welke compacte centrifuge past bij uw laboratorium?

De keuze hangt af van uw monsters, volumes en toepassingen. Daarom helpt onderstaande keuzehulp u op weg.

Kies voor een geventileerd model (C1T) als:

• Uw monsters geen koeling nodig hebben.
• U vooral routinematige scheidingen op kamertemperatuur uitvoert.
• U een scherp geprijsde, compacte oplossing zoekt.

Kies voor een gekoeld model (C1TR of C1FR) als:

• U werkt met temperatuurgevoelige monsters zoals cellen of enzymen.
• Duurzaamheid en laag energieverbruik meewegen in uw keuze.
• U behoefte heeft aan een vloermodel met extra capaciteit (C1FR).

Twijfelt u welke compacte centrifuge het beste past bij uw situatie? Onze specialisten denken graag met u mee over rotorkeuze, koeling en capaciteit. Neem contact op voor persoonlijk advies of vraag een offerte aan voor uw gewenste model.